Хабарҳо
Бинои нави шуъбаи нурафкании Маркази саратоншиносии вилояти Суғд ба истифода дода шуд - 19.08.2019 13:46
Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Бонки Осиёгии Сармоягузориҳои Инфрасохторӣ Ҷин Личун мулоқот намуданд - 19.08.2019 13:14
Амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи эълон намудани Иди ангур ва Иди себ ба тасвиб расид - 19.08.2019 09:59
Таҷлили Рӯзи кормандони соҳаи тиб. Дар вилояти Суғд 5143 духтур ва 17393 корманди миёнаи тиб ба аҳолӣ хизмат мерасонанд - 19.08.2019 09:53
Таджикистан. Крах оппозиции. Оппозиция не находит доводов - 16.08.2019 22:35
Защита общих рубежей ШОС требует долевого участия - 16.08.2019 22:25
Ҷавонон дар оғӯши «Шоҳин» маърифати ҳуқуқии худро баланд бардоштанд - 16.08.2019 16:25
Хуҷанд. Машварати августии роҳбарони иттиҳодияи методии муассисаҳои таълимӣ доир шуд - 16.08.2019 16:25
Ашт. Беш аз 200 нафар табибони дорои маълумоти олӣ дар хизмати халқ қарор доранд - 16.08.2019 16:20
Мулоқоти Раиси вилоят бо намояндагони ширкати “Neusoft Medical Corporation”-и Ҷумҳурии мардумии Чин - 16.08.2019 16:06

Навиди Суғд

Маркази миллии тестӣ нуқтаҳои бақайдгириро ҷиҳати иштирок дар озмуни тақсимоти такрорӣ эълон намуд

( 0 Овоз )

Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон нуқтаҳои бақайдгирӣ барои азнавбақайдгирии довталабон ҷиҳати иштирок дар озмуни тақсимоти такрориро эълон намудааст. Дар ин бора АМИТ «Ховар» бо истинод ба сомонаи Маркази мазкур хабар медиҳад.

Маркази миллии тестӣ ба диққати довталабоне, ки ба озмуни тақсимоти асосии довталабон  роҳ ёфта, лекин дар озмуни тақсимоти мазкур аз рӯйи ягон комбинатсияи ихтисоси интихобкардаашон комёб нагардиданд,  мерасонад, ки азнавбақайдгирии чунин довталабон барои иштирок дар озмуни тақсимоти такрорӣ аз рӯйи ҷойҳое, ки тибқи нақшаи қабули донишҷӯён ба муассисаҳои таълимии таҳсилоти миёна ва олии касбӣ баъд аз озмуни тақсимоти асосии имтиҳонҳои марказонидаи дохилшавӣ дар соли 2019 холӣ мондаанд, аз 19 то 22 август дар як катор  нуқтаҳои бақайдгирии шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ   ба роҳ монда мешавад.

Рӯйхати муассисаҳои таълимие, ки дар онҳо нуқтаи бақайдгирӣ ташкил карда мешавад, дар сомонаи Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон нашр шудааст.

Инчунин Маркази миллии тестӣ хотиррасон менамояд: довталабоне, ки дар озмуни тақсимоти асосӣ аз рӯйи яке аз ихтисосҳои интихобкардаашон ба ин ё он муассисаи таълимӣ гузашта буданд, инчунин довталабоне, ки холҳои гузаришро аз як ё якчанд субтест соҳиб нагардида, ба озмуни тақсимоти асосӣ роҳ наёфта буданд, ҳуқуқи иштирок дар озмуни тақсимоти такрорӣ надоранд.

Қабули маблағи хизматрасонӣ барои азнавбақайдгирӣ ҷиҳати иштирок дар озмуни тақсимоти такрорӣ дар филиалҳои Бонки давлатии амонатгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон «Амонатбонк» оғоз гардидааст. Довталабони хоҳишманд метавонанд маблағи мазкурро пешакӣ дар яке аз филиалҳои бонки мазкур пардохт кунанд.

Рӯйхати комбинатсияҳои ихтисосҳои дорои ҷойҳои холӣ, ки барои озмуни тақсимоти такрорӣ пешниҳод мегардад, баъд аз анҷоми муҳлати ҳуҷҷатсупории довталабони дар озмуни тақсимоти асосӣ комёбшуда дар муассисаҳои таълимӣ омода ва дар сомонаи Марказ гузошта мешавад.

Вобаста ба ин, ба довталабон тавсия дода мешавад, ки ҷиҳати шинос шудан бо рӯйхати мазкур, инчунин тартиби озмуни тақсимоти такрорӣ мунтазам эълону хабарҳои сомонаи марказро хонанд.

10 август – Рӯзи варзишгарон. Дар вилояти Суғд беш аз 2500 иншооти варзишӣ мавриди истифода қарор дорад

( 0 Овоз )

10 август дар Кохи Суғдиёни маркази вилоят бахшида ба Рӯзи варзишгарон ҷамъомади тантанавӣ баргузор гардид.

Муовини Раиси вилоят Баҳоваддин Баҳодурзода зимни суханронии худ кулли варзишгаронро аз номи Раиси вилоят Раҷаббой Аҳмадзода ба муносибати Рӯзи варзишгарон, ки ҳамасола дар қаламрави ҷумҳурӣ санаи 10 август таҷлил мегардад, табрик намуда, иброз дошт, ки дар кишвар бо дастуру ҳидоятҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баҳри рушди соҳаи варзиш ва дастгирии варзишгарон тадбирҳои зарурӣ амалӣ карда мешавад.

Баргузории мулоқоти бевоситаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо варзишгарони мамлакат, таҷдид, бунёд ва азнавсозии маҷмааву варзишгоҳҳо дар шаҳру навоҳии кишвар, таъсис додани ҷоизаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барои қадршиносии варзишгарони беҳтарин ва эҳёи намудҳои варзиши миллӣ гувоҳи таваҷҷуҳи роҳбарияти олии мамлакат ба соҳаи варзиш мебошад.

Зикр гардид, ки ҷалб намудани аҳолии кишвар, хоса ҷавонон, ба тарбияи ҷисмонӣ ва варзиш яке аз самтҳои афзалиятноки фаъолияти мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят ба шумор рафта, таваҷҷӯҳ ба мустаҳкам намудани базаи моддию техникӣ, тарзи ҳаёти солим ва тарғиби васеи он байни қишрҳои ҷомеа торафт меафзояд.

Имрӯз дар вилоят 2523 иншооти варзишӣ, аз ин 45 варзишгоҳ, 1721 майдончаи варзишӣ, 545 толори варзишӣ, 31 ҳавзи шиноварӣ, 181 маҷмаа ва иншооти махсуси варзишӣ фаъолият доранд ва ҷавонону наврасон аз он ба таври васеъ истифода менамоянд.

Дар натиҷаи амалишавии барномаҳои соҳавӣ ва тадбирандешиҳои мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят соли равон дар шаҳру ноҳияҳо 42 иншооти варзишӣ, аз ҷумла 5 толори варзишӣ ва 37 майдончаи варзишӣ ба маблағи беш аз 10​ миллион сомонӣ мавриди истифода қарор дода шуд.

Бо мақсади ҷалби наврасону ҷавонон ба варзиш дар вилоят 43 мактабҳои варзишӣ амал менамоянд, ки аз ин 1 мактаби маҳорати олии варзишии вилоят, 1 мактаби варзишии вилоят, 9 мактаби махсуси варзишӣ, 1 мактаби махсуси варзишии захираҳои олимпӣ, 28 мактабҳои варзишӣ дар шаҳру ноҳияҳо ва 3 мактабҳои варзишӣ дар тобеияти Иттифоқҳои касабаи мустақил ва ташкилоти ҷамъиятии “Ҳосилот” мебошад.

Имсол бо мақсади тарғиби тарзи ҳаёти солим, оммавигардонии варзиш, қавитар намудани робитаи дӯстӣ байни варзишгарон ва бо ин васила дарёфти беҳтарин варзишгарони вилоят нахустин маротиба мусобиқаҳои кушоди вилоятӣ барои дарёфти Ҷоми Раиси вилояти Суғд дар 8 шаҳру ноҳияи вилоят ташкил ва баргузор гардид. Дар ин мусобиқаҳо зиёда аз 1200 нафар варзишгарон, ки аз он 250 нафар варзишгарони ҷумҳуриҳои Ӯзбекистон, Қазоқистон, Қирғизистон ва Туркманистон мебошанд, ширкат варзиданд.

Таъсиси Стипендияи Раиси вилояти Суғд барои 49 нафар варзишгарони беҳтарини вилоят, қадршиносии варзишгарон, иштироки дастаҳои футболи вилоят дар лигаи олӣ ва лигаи якуми мамлакат, баргузории мусобиқаҳои вилоятиву минтақавӣ ва маҳаллӣ, таъмини иштироки дастаҳои мунтахаби вилоят дар чемпионатҳои ҷумҳурӣ ва мусобиқаҳои байналмилалию ҷаҳонӣ аз он дарак медиҳад, ки рушди соҳаи варзиш таҳти таваҷҷӯҳи доимӣ қарор доранд.

Дар ҷавоб ба чунин ғамхориҳо варзишгарони вилоят аз оғози сол то имрӯз дар 59 мусобиқаи ҷумҳуриявӣ ва чемпионатҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон иштирок ва ба гирифтани 398 медали тилло, 250 медали нуқра ва 239 медали биринҷӣ шарафёб гардиданд.

Дар мусобиқаҳои байналмилалӣ бошад 397 нафар варзишгарони вилоят иштирок карда, 231 медал, аз ҷумла 94 медали тилло, 55 медали нуқра ва 82 медали биринҷиро соҳиб шуданд.

Изҳори боварӣ карда шуд, ки варзишгарон ҷиҳати рушди соҳаи варзиш беш аз пеш талош намуда, Ватани азизамонро дар арсаи ҷаҳон муаррифӣ ва обрӯи мардуми сарбаланди тоҷикро минбаъд низ баланд мебардоранд.

Сипас, ба як қатор варзишгарон, мураббиёни беҳтарин ва фаъолони соҳаи варзиш Сипосномаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят тақдим гардид.

Хадамоти матбуоти

Раиси вилояти Суғд

Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад

( 0 Овоз )

Боиси ифтихор аст, ки дар Паёми навбатии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳифзу нигоҳдории ёдгориҳои таърихии миллатро ҳамчун ҷузъи таркибии сарнавишти миллати куҳанбунёд арзёбӣ намуда, онро қарзи ҳар як тоҷик дар назди таърих ва наслҳои оянда донистанд.

Пас аз Истиқлолияти давлатӣ Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳифзи ёдгориҳои таърихӣ таваҷҷўҳи хоса зоҳир намуда қайд менамоянд, ки дар шароити ҷаҳонишавӣ яке аз вазифаҳои асосии ҳар як давлат-ҳифзи асолати миллӣ, забон, фарҳанг аз ҷумла ёдгории таърихӣ мебошад ва ин мўҳтаво дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон низ муқаррар шудааст.

Маҳз бо ҳамин сабаб, Саразм, ки яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ ва намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад, бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти №391 аз 21 сентябри соли 2000 ҳамчун маркази ташаккулёбии фарҳанги кишоварзӣ, ҳунармандӣ ва шаҳрсозии тоҷикон мамнўъгоҳи таърихӣ-бостоншиносӣ эълон гардид. Баъдан бо дастгирӣ ва супориши Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон тайи солҳои 2004-2008 5 иншооти ёдгорӣ бо маблағи 1,3 млн сомонӣ болопўш ва атрофи он бо панҷарадевор иҳота карда шуд ва ҳангоми ташрифи худ ба Саразми бостонӣ солҳои 2003 ва 2005, ба ин шаҳри қадима чунин баҳо доданд: «Саразм-хазинаи тиллоии таърихи халқи тоҷик мебошад».

Ин иқдоми нек ва хирадмандонаи Пешвои миллат ҳар яки моро водор менамояд, ки аз тамаддуне, ки ҳануз дар ҳазорсолаи IV-III қабл аз мелод саразмиёни бостон ба мо тоҷикон мерос гузоштаанд, баҳрабардорӣ намуда, дар ҳазорсолаи III мелодӣ аз пайи боло бурдани эътибору нуфузи иқтисодию фарҳангии Тоҷикистон дар миқёси ҷаҳон бошем.​ ​ ​

Аҳамияти муҳими Саразмро ба назар гирифта Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли 2020-ро соли ҷашнгирии Саразми бостонӣ ҳамчун маркази ташаккули тамаддуни кишоварзӣ, ҳунармандӣ ва шаҳрсозии тоҷикон эълон намуданд, ки ин боз як нишонаи бузурги арҷгузорӣ ба арзишҳои таърихии миллати тоҷик мебошад.

Мамнӯъгоҳи таърихиву бостоншиносии Саразм ганҷинаи миллии мероси халқи тоҷик мебошад. 31-июли соли 2010 ёдгории Саразм дар сессияи 34-уми ЮНЕСКО, ки дар Бразилия баргузор гардид, ба феҳристи Мероси фарҳанги умумибашарӣ шомил шуд.

Пешвои муаззами миллат доимо таъкид медоранд, ки дар замони ҷаҳонишавӣ он миллате ҳувияти хешро поянда нигоҳ дошта метавонад, ки афроди он дар рӯҳияи худшиносиву меҳанпарастӣ тарбия ёфта, дар ҳифзи арзишҳои миллӣ саҳмгузор бошанд ва ба осори ниёгони худ арҷ гузоранд.

Пажӯҳишҳои бостоншиносӣ аз бисёр ҷиҳат тасаввуроти маъмулиро оид ба марҳилаҳои қадимтарини таърихи халқи тоҷик дигаргунӣ бахшиданд. Дар соли 1976, замоне, ки А. Тайлонов табарчаи мисинро ёфта, ба Осорхонаи таърихии шаҳри Панҷакент супорид, масъалаи мавҷудияти марҳилаҳои ибтидоӣ дар таърихи халқи тоҷик танҳо фарзаи баррасӣ мешуд. Имрӯз аз дидгоҳи баланди кашфиётҳои бостоншиносӣ сухан доир ба марҳилаи қадимтарини ташаккули тамаддунҳои таърихӣ марҳилае меравад, ки ҷабҳаҳои гуногуни фаъолияти аҳолии ин маркази бузургро дар давраи ташаккулёбии тамаддуни нахустшаҳрӣ дар миёнаи ҳазорсолаи IV-охири ҳазорсолаи III то мелод нишон медиҳад.

Ёдгории бостоншиносии Саразм намунаи фаъолияти муштараки экспедитсияҳои байналмилалӣ бо мактабҳои мухталифи бостоншиносии ҷаҳон буд, ки метавонад ҳама методологияҳои пажӯҳиши фарҳангҳои ҳамзамони мамолики ҳамҷавори Тоҷикистонро ҷалб созад. Дар замони Истиқлолият ҳафриётҳои бостоншиносӣ дар мавзеи Саразм боз ҳам вусъат ёфт.

Аз соли 1984 то имрӯз бо навбат Экспедитсияҳои гуногунсоҳа тадқиқот мебаранд. Аз соли 1984 то соли 1997 экспедитсияи Тоҷикистону Фаронса дар ҳайати А. И. Исҳоқов, М. Исоқова, А.Т. Пликова, У. Эшонқулов, А.Р. Раззоқов, С. Бобомуллоев, Г.Р. Каримова, Ш.Ф. Қурбонов (Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ ба номи Аҳмади Дониш Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон) ва А.Т. Франкфорт, Р. Безенвол, Б. Лионли, Ҷ. Вилкос, М. Казанова, Сиброн Фобиан, Ҷан Десс (Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса) корҳои асосиро оид ба муайянсозии ҳудудҳои бошишгоҳи, қабати маданӣ, санъати меъморӣ, намудҳои истеҳсолот, таомулҳои дафнкунӣ, банизомдарории зарфҳои сафолӣ, обёрӣ ва ғайра анҷом доданд.

Дар ҳудуди ёдгорӣ 12 хандақи санҷишӣ ковиш гардида, 13 ҳафриёт гузаронида шудааст, ки 55%-и замини ишғолкардаи ин маркази нахустшаҳриро ташкил медиҳад.

Соли 1985 олимони Осорхонаи қиёфашиносӣ ва мардумшиносии Донишгоҳи Гарварди Амрико Ф. Колва, К.К. Ламберг-Карловский низ дар Саразм корҳои тадқиқотӣ гузаронидаанд.

Пажӯҳишҳои муштараки намояндагони бостоншиносии Руссия, Фаронса, Амрико, Италия ва бостоншиносони Тоҷикистон дар тадқиқи мероси қадимтарини ҳалқи тоҷик ҳиссаи бузург мегузоранд.

Ковишҳои бостоншиносӣ, ки аз оғози солҳои 40-и асри ХХ инҷониб дар болооби Зарафшон сурат гирифтаанд, шумораи зиёди ёдгориҳоеро ошкор сохтаанд, ки бостоншиносон ба ибтидои асри миёна, замони антиқа ва ягон ягон ба давраи биринҷӣ тааллуқ дорад.

“Бо таърихи гузаштаи халқи худ, бо шахсиятҳои бузурги аҷдодон фахр кардан хуб аст, аммо донистани таърихи гузаштаи Ватан, зинда кардани номи одамони бузург вазифаи ҳар яки мост” қайд кардаанд Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.

Воқеан омӯхтани таърихи халқи тоҷик дар тарбияи ватандӯстию ватандорӣ, инсондӯстӣ, ҷаҳоншиносӣ, худогоҳию худшиносии миллӣ, ҳифзи истиқлолияти давлатӣ, ифтихори миллӣ ва арҷгузорӣ ба анъанаҳои неки аҷдодон барои баланд бардоштани сатҳи мадании ҷомеа нақши ниҳоят муассир дорад.

Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад. Агар мо имрӯз бо бурҳону далелҳои бебаҳо деҳшаҳри Саразмро гаҳвораи тамаддуни Моваруннаҳри бузург шуморем, пас аҷдодони мо суғдиён бувосита гаҳвораҷунбони таъриху фарҳанги ин сарзамин мебошанд. Ин аст, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба осори номбурдаи аҳди қадим таваҷҷуҳи хоса зоҳир менамоянд ва бо пуштибонӣ аз он фармони махсусро дар бораи мамнӯъгоҳи таърихӣ эълон шудани Саразм ба имзо расониданд. Барои бунёди ин мамнӯъгоҳ бо супориши роҳбари давлатамон 1,3 млн сомонӣ маблағ ҷудо карда шуд.

Зиёда аз 50 сол аст,ки дастаи бостоншиносон осорҳои маданияти моддӣ ва маънавии ниёгонамон – суғдиёнро аз харобаҳои Панҷакенти Қадим ҷустуҷӯ доранд. Деворнигораҳои пурмазмун, муҷассамаҳо, кандакориҳои нафиси рӯи чӯбҳо, олотҳои фарҳангу рӯзгори суғдиёни Панҷакент, имрӯз шоҳиди барҷастаи гузаштагонам мебошад. Саҳнаҳои набард, муҳофизати кӯшку қалъаҳо, базму бозиҳои ҳамдиёронамон, ки дар рӯи деворҳои қасру толорҳои Панҷакенти Қадим наққошӣ шуданд ифодакунандаи ғаму шодии халқамон ба шумор мераванд.

Таърихи ҷамъияти инсоният бисёр шахсиятҳои барҷастаро тарбия намудааст. Ҳар яки онҳо бо ин ё он меҳнати шуҷоатнок, бо татқиқотҳо ва кашфиётҳои нодири худ машҳур гардидаанд. Ҳаёти ҳар як шахс ин таърих аст, лекин​ ҳаёти олимони барҷаста ин намуна ва сарвати маънавӣ ба ҳисоб меравад.

Дар таърих номи профессор Абдуллоҷон Исҳоқов​ ҳамчун нахусткашшофи Саразми Бостонӣ маълум аст.​ Новобаста аз он, ки ҳаёти начандон дуру дароз дидааст, аммо он пур аз рангорангӣ ва сарватҳои маънавӣ буд. Дар шахсияти ин фарзанди фарзонаи миллат мо меҳр ба Ватан ва халқи худро мушоҳида мекунем, зеро маҳз ҳамин меҳру муҳаббат буд, ки ба ӯ муяссар гардид таърихи кишвари худро ба арсаи ҷаҳонӣ ошно гардонад. Фаъолияти илмии Абдуллоҷон Исҳоқов саҳифаи навро дар таърихи тоҷикон кушодааст. Ин шахсияти накӯном умри гаронбаҳои худро барои эҳёи миллати тоҷик сарф намуда ва маҳз ба шарофати ӯ Деваштичу Спитамен ва алифбои суғдиёни мову гузаштагои 5500 солагии ниёгонамон ба саҳифаҳои таърих дарҷ шуд.

Тавассути хидмати бебаҳои А. Исҳоков Панҷакенти бостонӣ шӯҳрати ҷаҳонӣ гирифт ва ба шарофати ӯ Саразми тоҷикон бо табари биринҷии худ пуле гардид, ки соҳили Шарқро бо Амрикову Фаронса пайваст.

Абдуллоҷон Исҳоқов инсони ватанпарвар меҳнаткаши асили илми бостоншиносии тоҷик буд, ки бевосита корҳои зиёдеро ба анҷом расонд. Шаҳраки Саразмро тирамоҳи соли 1976 сокини маҳалли Ашӯралӣ Тайлонов, ки якчанд ашёи қадимаро ҷамъ оварда, ба осорхонаи ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакии шаҳри Панҷакент супорид, кашф намуд. Ба маконе, ки бозёфтҳо кашф ва ошкор гардидаанд бостоншинос А.Исҳоқов роҳ пеш гирифт. Дар натиҷаи пажӯҳиши мунтазам маълум шуд, ки аз неолити миёна шурӯъ карда дар ин ҳудуд бошишгоҳи қадимӣ-кишоварзии нахустшаҳрӣ вуҷуд дошт. Ин ёдгорӣ дар сарҳади маҷрои болоӣ ва миёнаи рӯди Зарафшон, 15 киллометр Ғарбтар аз шаҳри Панҷакент ва 45 киллометр Шарқтар аз шаҳри Самарқанд воқеъ аст.

Тӯли фаъолияти худ А. Исҳоқов дар бисёр конфронсҳои байналмилалӣ иштирок намуда бо далелу санадҳои раднопазир собит намудааст, ки Панҷакент маркази тамаддуни кишоварзӣ, тиҷорат, фарҳанг ва шаҳрсозии Мовароуннаҳр аст. Умдатарин хулосаи ковишҳо ва тадқиқотҳои А. Исҳоков буд, ки соли 1995 бостоншиносон аз давлатҳои узви созмони байналмилалӣ омада, даъвои Исҳоқовро дар ин бора, ки кишоварзӣ ва шаҳрсозии Панҷакент таърихи 5500 сола дорад, ҷонибдорӣ намуданд. Ин бузургтарин дастовард дар илми бостоншиносии тоҷик, волотарин баҳо ба мақом ва тамаддуни қадими Панҷакент аст.

Тадқиқоти илмӣ бостоншиносии ёдгории Саразм аз соли 1976 то соли 1997 таҳти роҳбарии нахустмуҳаққиқи он А.Исҳоқов сурат гирифтааст. Аз соли 1997 то имрӯз корҳои тадқиқоти илмӣ таҳти роҳбарии бостоншинос, номзади илмҳои таърих яке аз шогирдони ӯ А.Раззоқов идома дорад.

Хулоса, кашфи Саразм дар шаҳри Панҷакент яке аз дастовардҳои маъмули даҳсолаҳои охири асри XX дар илми бостоншиносии тоҷик ба ҳисоб меравад. Ҳамчунин далелҳо моро водор менамоянд гӯем, ки​ Панҷакенти кӯчаки баъзан дар харитаи олам номаш ҷой надошта, аз ҷиҳати мавқеи таърихӣ аз як зумра марказҳои давлатҳо ва вилоятҳо бо чунин ёдгории беназираш мавқеи баландро соҳиб гардидааст. Бо ибораи бостоншиносон ёдгориҳои музофоти Панҷакент бо баррасиҳои худ энсиклопедияи бостоншиносии Осиёи Марказӣ мебошад.

Иброҳим ҶАББОРОВ,

номзади илмҳои таърих,

дотсент, декани факултети

таърих ва ҳуқуқи ДДХ ба

номи академик Бобоҷон Ғафуров

Г.​ ШАРИФМУРОДОВА,

унвонҷўй

Саразм маркази байналмилалии бостоншиносӣ шуд ​

( 0 Овоз )

Пайдо шудани маркази маданияти аҳди қадимаи кишоварзии Саразм аз ҷониби бостоншинос Абдуллоҷон​ Исҳоқӣ дар омӯзиши таърихи халқи тоҷик саҳифаи наверо боз намуд. А. Исҳоқӣ​ солҳои тӯлонӣ дар​таҳқиқи ёдгориҳои дигар саҳм гузошта, дар тарбияи бостоншиносони зиёде саҳм гирифтааст.

А. Исҳоқӣ бо дастгирии собиқ сарвари Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Баҳодур Искандаров ва бо пешниҳоди устодаш А. М. Белинитский аз соли 1972 рӯ ба пажӯҳишҳои бостоншиносии қалъаву кӯшкҳои аҳди антиқаву аввали асримиёнагии водии Зарафшон овард. Дар натиҷа якчанд ёдгории аҳди Кӯшониён ва Суғдиёнро омӯхта, ба онҳо​равшанӣ андохт.

Аввалин бозёфти Саразм табар – тешаи биринҷӣ буд, ки аз тарафи истиқоматкунандаи деҳаи Авазалии Ҷамоати деҳоти Саразм А. Тайлонов пайдо шуд. Аз тобистони соли 1977 тадқиқоти бостоншиносии ёдгории Саразм оғоз гардид. Директори собиқи Институти таърихи маданияти моддии Академияи илмҳои СССР В. М. Массон ҳамеша маслиҳатгару раҳнамои​ А. Исҳоқӣ буд.

Соли 1982 дар шаҳри Душанбе Анҷумани байналхалқии СССР ва Фаронса дар мавзӯи «Маданияти қадимаи Бохтар» баргузор гардид. Дар ин Анҷуман бостошиносони варзидаи Россия ва Осиёи Марказӣ роҷеъ ба маданияти қадимаи Бохтару бохтариён ва саҳми онҳо дар ташаккули маданияти башарӣ мубодилаи афкор намуданд. Маърузаи илмии нахустмуҳаққиқи ёдгории Саразм А. Исҳоқӣ дар мавзӯи «Омӯзиши ёдгории қадимаи кишоварзии Саразм дар водии Зарафшон» дар анҷумани мазкур ҳамчун навиди тозае дар таърихи халқи тоҷик қабул гардид. Дар он 8 бостоншиноси фаронсавӣ иштирок кард. Роҳбари Маркази таҳқиқоти илмии Фаронса, профессор Ж. К. Гарден бо А. Исҳоқӣ ҳамсуҳбат шуд. Ӯ иброз дошт, ки гурӯҳашон солҳои зиёд бо омӯзиши ёдгориҳои аҳди қадими кишоварзии марзҳои Афғонистон, Эрон, Балуҷистон машғул аст ва метавонанд дар ёдгории Саразм корҳои муштарак​баранд.

Тобистони соли 1984 нахустин Экспедитсияи байналхалқии Тоҷикистону Фаронса дар Саразм ҳафриётро оғоз намуд. Тайи 10 сол (1984 - 1994) як зумра олимони Фаронса - Ролан Безенвал, Анрипол Франкфорт, Лионе Бертил, Мишел Казанова, Сосброн Фабиан, Жон Десс, Фил Рокс, Мариакес дар ҷабҳаҳои гуногуни ҳаёти моддию мадании Саразм корҳои илмӣ - тадқиқотӣ бурданд. Яке аз бостоншиноси номии Фаронса Ролан Безанвал, директори Маркази миллии таҳқиқоти илмии Фаронса дар Саразми қадим солҳои тӯлонӣ дар ҳамкорӣ бо бостоншиносони тоҷик корҳои таҳқиқотӣ бурд. Бояд зикр кард, ки онҳо мушоҳидаҳо оид ба ҳолати меъморӣ, деворҳо, хиштҳо, сабаби харобшавии онҳоро санҷида, дар конфронсҳои сатҳи байналмилалӣ маърузаҳои илмӣ намуданд. Бештари онҳо дар​Саразм то ҳол тадқиқот бурда истодаанд.

Донишмандони​ бузурге​ ба​монанди​ Вероник Шилс, устоди Донишгоҳи Сорбон, Ю. А. Заднепровский, доктори илмҳои таърих аз Санкт - Петербург,​ ​ Ю. Ф. Буряков, доктори​ илми​ таърих​аз Ӯзбекистон, Пол Бернар, мудири​ ​ гурӯҳи​ археологии​Маркази​ ​ ​ миллии​ таҳқиқоти илмии Фаронса, Б. А. Литвинский, профессор, Ходими​хизматнишондодаи илми Тоҷикистон, Р. М. Мунчаев аз Москва аз Саразми қадим​ дидан​карда, андешаҳои​ худро​ оид ба ин кашфиёт​ иброз намуданд. Ба ақидаи онҳо​ Саразм бузургтарин​кашфиёти аср дар археологияи Осиёи Миёна мебошад. «Тавассути Саразм, - гуфта буд​академик Б. А. Литвинский, -​ мо фаҳмидем, қи минтақаи қадимтарин аз ҳудуди Ашқобод то​ Панҷакент​ тӯл​ мекашад».​

Симпозиумҳо бахшида ба Саразм дар Париж, Амрико, Ашқобод, Душанбе, Алмаато ҳам баргузор гардиданд, Айни ҳол бостоншиносони фаронсавӣ бо ҳамтоёни худ ҳамкорӣ​ намуда, олами​ наботот, минералҳо ва ҳайвоноти минтақаро омӯхта, тадқиқоти ҳамаҷониба бурда истодаанд. Р. Безанвал, Ф, Бруне, В. Мутан, М, Казанова ва дигар бостоншиносон мақолаҳои илмӣ оид ба бозёфтҳои Саразм ба монанди «Лоҷуварди Саразм», «Бозёфтҳои филизӣ»,​ «Бозёфтҳои археоботаникӣ»,​ «Бозёфтҳои сангӣ» ва оид ба таҳқиқоти навини худ навишта, дар маҷаллаҳои илмии Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш ва Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон​ ҳамасола маводи ҷолибу хонданӣ чоп менамоянд.​

Ф. РӮҲУЛОВА,​

мудири фонди​ Осорхонаи

ба номи Абуабдуллоҳи​ Рӯдакӣ

Тасдиқи Нақшаи чорабиниҳо оид ба беҳтар намудани фазои сармоягузорӣ дар соҳаи кишоварзӣ ва рушди тиҷорати аграрӣ ​

( 0 Овоз )

Бо қарори Раиси вилояти Суғд аз 8 августи соли 2019, №380 Нақшаи чорабиниҳо оид ба беҳтар намудани фазои сармоягузорӣ дар соҳаи кишоварзӣ ва рушди тиҷорати аграрии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2019-2021 дар вилояти Суғд тасдиқ гардид.

Нақшаи чорабиниҳо аз 19 банд иборат буда, ниҳодҳои дахлдор ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо барои иҷрои чорабиниҳо вазифадор карда шудаанд.

Тибқи нақшаи тасдиқшуда то соли 2021 ба беҳтар намудани фазои сармоягузорӣ дар соҳаи кишоварзӣ ва рушди тиҷорати аграрӣ тавваҷуҳ равона гардида, барои ҷалби сармояи дохиливу хориҷӣ, дар истеҳсолот ҷорӣ намудани технологияҳои муосир, рушди корҳои селексионӣ, бештар намудани содироти маҳсулот ба хориҷи кишвар тадбирҳои зарурӣ амалӣ карда мешавад.

Хадамоти матбуоти

Раиси вилояти Суғд

ШУМО ДАР: Навиди Суғд